الگوهای عزاداری، از چشم و هم‌چشمی تا مسئولیت نخبگان

به گزارش پایگاه خبری بهار اهواز، در روزگار ما، عزاداری برای درگذشتگان دیگر فقط یک آیین معنوی نیست؛ گاه به رقابتی نانوشته تبدیل شده است. خانواده‌ها ناخواسته وارد میدان چشم‌ و هم‌چشمی می‌شوند، تا مبادا در میان آشنایان و اطرافیان به کم‌کاری یا بی‌احترامی متهم شوند. این پدیده، در دل جامعه‌ای که گرفتار فشارهای اقتصادی و شکاف‌های فرهنگی است، نه‌تنها موجب فرسایش مالی خانواده‌ها می‌شود، بلکه فاصله‌اش با روح آیینی و عرفانی مراسم نیز هر روز بیشتر می‌شود.

در چنین شرایطی، نباید نقش نخبگان، عالمان دینی، مسئولان و فرهیختگان جامعه را نادیده گرفت. این گروه‌ها، به‌واسطه موقعیت اجتماعی و قدرت تأثیرگذاری که دارند، در جایگاه الگوسازان فرهنگی جامعه هستند. اگر آنان در مراسم‌های عزاداری خود، سادگی، خلوص، معنویت و دوری از تجمل را پیشه کنند، جامعه نیز از آنان الگو می‌گیرد. اما وقتی مراسم‌های رسمی، مذهبی یا مدیریتی با هزینه‌های بالا، تشریفات غیرضروری و جلوه‌های پرزرق‌وبرق برگزار می‌شود، پیام غیرمستقیم آن است که “عزت در خرج کردن است”، حتی اگر نیت‌ها پاک باشد.

واقعیت این است که بخشی از این جریان، از چشم‌ و هم‌چشمی مردم عادی نشأت می‌گیرد، اما سرچشمه مهم‌تر، نوع الگویی است که از سوی صاحبان تریبون ارائه می‌شود. اصلاح از بالا، آسان‌تر و اثربخش‌تر از تلاش‌های فردی و جزیره‌ای است. اگر مسئولان، عالمان و نخبگان جامعه با صداقت و شهامت پیشگام ساده‌زیستی در عزاداری‌ها شوند، جامعه با احترام، همان مسیر را ادامه خواهد داد.

عزاداری، مجالی برای آمرزش، تذکر، توبه و احسان است؛ نه فرصتی برای نمایش و رقابت. بازگشت به اصلِ معنا و فاصله گرفتن از ظاهرگرایی، تنها زمانی ممکن است که ما، به عنوان یک ملت، الگوهای درست را بازسازی کنیم.