سیاسیبازی در شوراها ممنوع است/ نکات مثبت و منفی «تناسبی شدن انتخابات»
«امیررضا واعظ آشتیانی» درباره ضرورت پرشور بودن انتخابات هفتمین دوره شوراهای شهر و روستا، گفت: برای آنکه انتخابات شوراها پرشور باشد و مردم حضوری جدی داشته باشند، باید این واقعیت پذیرفته شود که اگر قرار است تغییراتی ایجاد شود یا نگاههای تازهای در حوزه مسئولیت اعضای شوراها شکل بگیرد، تنها راه، حضور مردم پای صندوقهای رأی است.
وی افزود: همانطور که رهبر معظم انقلاب بارها تأکید فرمودهاند، مردم باید حضوری پرشور در انتخابات داشته باشند، زیرا این مردماند که تعیین میکنند چه افرادی با چه نگاه و چه میزان کارآمدی باید توسط آنان برگزیده شوند.
عضو اسبق شورای شهر تهران تاکید کرد: بنابراین این مردم هستند که انتخاب میکنند و اگر انتخاب، انتخاب درستی باشد، هم حال مردم خوب خواهد شد و هم حالِ انتخاب آنان زیرا افرادی که با رأی مردم برگزیده میشوند، رأی مردم را قابل احترام شمرده و در مسیر خدمت به آنها تلاش میکنند.
با انتخاب دیدگاههای نوآورانه در حوزه شهری میتوان تغییر ایجاد کرد
آشتیانی با بیان اینکه مردم با حضور پرشور خود میتوانند انتخاباتی پرنشاط رقم بزنند و در رقابتی که میان نامزدها شکل میگیرد، از نگاه خود بهترینها را برگزینند، تصریح کرد: از این رو، تنها راه ایجاد تغییر، حضور پای صندوقهای رأی و انتخاب دیدگاههایی است که نشاندهنده تحول و نوآوری در حوزه شهری باشد. حوزههای شهری نیز مباحث و موضوعات گسترده و متنوعی را در بر میگیرد.
وی درباره اهمیت شوراها، اظهار کرد: شوراها و انتخابات آن برگرفته از اصول قانون اساسی کشور هستند و نخستین دوره آنها در اسفند ۷۷ برگزار شد.
عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی با بیان اینکه شوراها همانند مجلس شورای اسلامی، نماد مردمسالاری دینیاند، افزود: با این تفاوت که در حوزه شهری نمایندگانی انتخاب میشوند که وظیفه دارند در زمینه مدیریت شهری و مسائل مرتبط با شهر، مقررات لازم را تصویب کنند. علت اینکه نمیگویم «قانون» این است که قانون صرفاً در صلاحیت مجلس شورای اسلامی است.
آشتیانی با اشاره به اینکه شوراها مقررات را بهصورت شورایی تصویب و آنها را به نهادهای زیرمجموعه خود، از جمله شهرداریها، ابلاغ میکنند، خاطرنشان کرد: همچنین همانند مجلس شورای اسلامی، نقش نظارتی دارند تا بررسی کنند آنچه تصویب کردهاند تا چه اندازه بهدرستی اجرا شده است.
وی، از مهمترین وظایف شوراها را نظارت بر عملکرد و اجرای مصوبات خود خواند؛ موضوعی که از اهمیت بسیاری برخوردار است و بیان کرد: درست است که تدوین مقررات مهم بوده و نیازمند کار کارشناسی است، اما مهمتر از آن، نظارت بر نحوه اجرای این مقررات است. چهبسا قوانینی حتی در مجلس شورای اسلامی تصویب میشود، اما مجریان آن را بهدرستی اجرا نمیکنند، به همین دلیل دستگاههای نظارتی موظفاند بر حُسن اجرای قوانین نظارت کنند.
عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی اضافه کرد: از سوی دیگر، نمایندگان مجلس نیز از اختیارات نظارتی خود استفاده میکنند. بر همین اساس، شوراهای شهر و اعضای آن ـ که بهعنوان نمایندگان مردم شناخته میشوند ـ باید نسبت به اجرای مقررات مصوب خود نظارت عالیه داشته باشند تا بتوانند ارزیابی کنند که آیا این مقررات بهدرستی اجرا شده است یا خیر.
شوراهای شهر در کشور ما در حکم هیأتمدیره شهرداریها هستند
باید بررسی کنیم که شوراهای شهر در کشورهای دیگر چه اختیاراتی دارند و آیا ما نیز همان اختیارات را داریم یا نه. معتقدم شوراها در ایران در حکم هیأتمدیره شهرداریها هستند و عمدتاً در مسائل شهری مقرراتی را تصویب میکنند یا نقش نظارتی دارند.آشتیانی در پاسخ به این پرسش که برخی کارشناسان معتقدند شوراها به اهدافشان نرسیدهاند، یا به وظایف اصلی خود ـ از جمله رسیدگی به آسیبهای اجتماعی ـ نپرداختهاند، آیا شما هم این نظریه را قبول دارید؟ گفت: باید بررسی کنیم که شوراهای شهر در کشورهای دیگر چه اختیاراتی دارند و آیا ما نیز همان اختیارات را داریم یا نه. نکته مهم همینجاست. معتقدم شوراهای شهر در ایران در حکم هیأتمدیره شهرداریها هستند و عمدتاً در مسائل شهری مقرراتی را تصویب میکنند یا نقش نظارتی دارند.
وی با اشاره به اینکه در شورای شهر بسیاری از کشورهای دیگر، آموزشوپرورش، مسائل اجتماعی و بهداشتی، راهنمایی و رانندگی، و حتی پلیس و مجموعهای از مسئولیتهای شهری در حوزه اختیارات شورای شهر قرار دارد، گفت: به این معنا که ورود شورا به مسائل اجتماعی، فرهنگی، بهداشتی و درمانی، جزو وظایف و اختیارات آنها محسوب میشود.
فعال سیاسی اصولگرا با بیان اینکه در کشورهای دیگر، شورای شهر صرفاً در نقش هیأتمدیره شهرداری عمل نمیکند، افزود: البته شورای شهر میتواند نقش هیأتمدیره شهرداری را هم ایفا کند، اما در عمل میبینیم که همین نقش نیز بهخوبی انجام نمیشود.
اختیارات شوراها محدود است
آشتیانی با اشاره به اینکه در دورههای گذشته شاهد بودهایم که شهرداران بیشتر راه خود را میرفتهاند و تنها در صورت لزوم یا هنگام طرح موضوعی خاص در برابر شورای شهر تمکین میکردهاند، خاطرنشان کرد: هنوز هم پس از ۶ دوره برگزاری شوراها، برخی شهرداران در برابر بخشی از مقررات و مصوبات تمکین نمیکنند و شوراهای شهر نیز توانایی لازم برای برخورد قاطع و پیگیری جدی این موارد را ندارند.
وی اضافه کرد: البته من این بخش از نقدها را میپذیرم، اما اینکه گفته شود چرا شورای شهر به مسائل اجتماعی، ناهنجاریها، موضوعات مرتبط یا آسیبهای اجتماعی ورود نکرده است، باید به این نکته توجه داشت که حوزه اختیارات و نظارتی شوراهای شهر گسترده نیست و آنها با محدودیتهایی مواجهاند. با این حال، دستگاههای مسئول دیگری نیز در سطح شهر وجود دارند که وظیفه پیگیری آسیبهای اجتماعی را بر عهده دارند.
این تحلیلگر مسائل سیاسی گفت: اگر شورای شهر از اختیارات لازم برخوردار بود، میشد این پرسش را مطرح کرد که چرا به موضوعات فرهنگی، اجتماعی، آسیبهای اجتماعی و حتی مسائل اقتصادی، بهداشتی، فرهنگی و درمانی ورود نکرده و نتوانسته است بهخوبی وظایف خود را انجام دهد. بنابراین باید ریشه این مشکلات را در محدودیت اختیارات شوراهای شهر جستوجو کرد.
آشتیانی در ارزیابی عملکرد شوراها از گذشته تاکنون، تصریح کرد: آنچه مدنظر مردم است هنوز محقق نشده و به نقطه مطلوب نرسیدهایم. دلیل اصلی آن، همانطور که در پرسش قبلی نیز مطرح شد، محدود بودن اختیارات شورای شهر است.
وی با بیان اینکه شوراها به دلیل محدودیت در حوزه مسئولیتی و نظارتی نتوانستهاند به عملکرد مورد انتظار دست یابند، بیان کرد: هیچ دولتی نیز در این زمینه اهتمام لازم را نداشته و هیچ وزارتخانه یا سازمانی حاضر نشده است نظارت و کنترل بخشهایی را که در حوزه شهرها و در محدوده مسئولیت آنها قرار دارد، در اختیار شوراهای شهر بگذارد. این یک نقیصه اساسی است و همین موضوع سبب شده شوراهای شهر به جایگاهی که انتظار میرود دست پیدا نکنند.
عضو اسبق شورای شهر تهران با بیان اینکه دلیل اصلی همین نکته است، یعنی قانونگذار باید این موضوع را پیگیری کرده و در دستور کار خود قرار دهد، یادآور شد: تا چه زمانی قرار است شورای شهرها صرفاً نقش هیأتمدیره شهرداری را ایفا کنند؟ تا چه زمانی این وضعیت ادامه خواهد داشت؟ در حالی که شورای شهر میتواند همانند نمونههای کشورهای دیگر، از اختیارات کافی برخوردار باشد، نظارت کند، برنامهریزی داشته باشد و پیگیری امور را انجام دهد؛ اما متأسفانه تاکنون این اتفاق نیفتاده است.
شورای شهر فضای جدل و سیاسیبازی نیست/تنشهای سیاسی ممنوع!
آشتیانی در پاسخ به این پرسش که چه راهکارهایی باید پیشبینی شود تا در دورههای بعدی شاهد تکرار نقاط ضعف در نهاد شوراها نباشیم؟ گفت: در هر صورت اعضای شوراهای شهر، بهویژه در تهران، دارای گرایشها و تفکرات سیاسی هستند و این امر اجتنابناپذیر است. حتی در کشورهای پیشرفته نیز شوراهای شهر معمولاً از دل احزاب شکل میگیرند، اما این نهاد محیطی برای جدل و سیاسیبازی نیست و ورود به تنشها و بازیهای سیاسی در آنجا ممنوع است.
وی با بیان اینکه تمام فعالیتهای شوراهای شهر در چارچوب قانون تعریف شده است، اظهار کرد: اگر عضوی یا اعضایی از شورا بخواهند وارد فاز سیاسی شوند و یا مسائل را به شکلی تنشزا دنبال کنند، چنین رفتارهایی اصلاً قابل قبول نیست.
عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی گفت: وظایف و مسئولیتهای شورای شهر کاملاً مشخص است. اعضای شورا میتوانند دارای تفکرات سیاسی باشند، اما نمیتوانند این فضا را در محیط شورا مطرح کرده و یا وظایف شورا را دستمایهای برای بازیهای سیاسی قرار دهند. چنین رفتاری پذیرفتنی نیست و اگر کسی این کار را انجام دهد، در واقع میتوان گفت که به آرای مردم پشت پا زده است.
آشتیانی افزود: مردم وقتی اعضای شورای شهر را انتخاب میکنند، انتظار دارند این افراد بتوانند در راستای وظایف تعریفشده، برای شهر مفید واقع شوند. بنابراین هر فرد یا گروهی که محیط شورا را به محل جنجالهای سیاسی تبدیل کند، قطعاً در دورههای بعدی مورد اقبال مردم قرار نخواهد گرفت. چهبسا در برخی دورهها شاهد این موضوع بودهایم؛ بهویژه در شورای اول، این مسأله باعث شد شورا چند ماه زودتر از پایان دوره چهار ساله منحل شود و در برخی دیگر از دورهها نیز بهطور خفیف نمونههایی از این مسائل مشاهده شد.
وی با بیان اینکه نکته مهم این است که در نهایت مردم هستند که انتخاب میکنند و سرنوشت خود را از طریق شورای شهر رقم میزنند، اضافه کرد: بنابراین ضمن احترام به رأی مردم باید به افرادی که برای شوراهای شهر انتخاب میشوند گوشزد شود تا در چارچوب قانونی و وظایف تعریفشده خود عمل کرده و همه مقررات را رعایت کنند.
کمیتهای برای رسیدگی به تخلفات احتمالی اعضای شورا تشکیل شود
عضو پیشین شورای شهر تهران پیشنهاد کرد: همانطور که در مجلس شورای اسلامی، هیاتی برای رسیدگی به تخلفات نمایندگان وجود دارد، در شوراهای شهر نیز باید چنین کمیتهای ایجاد شود تا افرادی که از حوزه وظایف و اختیارات خود خارج شده و به مسائل سیاسی میپردازند، در این کمیته درباره آنها تصمیمگیری شود.
واعظ آشتیانی در پاسخ به این پرسش که آیا حزب «موتلفه اسلامی» برای انتخابات شوراها چه برنامهای دارد؟ گفت: احزاب، در سراسر دنیا برای انتخابات شوراهای شهر برنامهریزی دارند، برای مجالس خود برنامه دارند و حتی برای انتخاب رئیسجمهور یا نخستوزیر نیز برنامهریزی میکنند. در کشور ما نیز احزاب این برنامه را برای انتخابات شوراهای شهر دارند و حضورشان شور و هیجان ایجاد میکند تا مردم علاقهمند شوند، پای صندوقهای رأی بیایند و منتخبین خود و افرادی که از نظر مردم صلاحیت لازم را دارند، انتخاب کنند.
همانطور که در مجلس، هیاتی برای رسیدگی به تخلفات نمایندگان وجود دارد، در شوراهای شهر نیز باید چنین کمیتهای ایجاد شود تا افرادی که از حوزه وظایف و اختیارات خود خارج شده و به مسائل سیاسی میپردازند، در این کمیته درباره آنها تصمیمگیری شود.
وی با اشاره به اینکه حزب موتلفه اسلامی نیز مانند سایر احزاب، کارگروه انتخابات دارد که کار خود را آغاز کرده و براساس مجموعهای از شاخصها و فاکتورها، نسبت به کاندیداهای مدنظر خود اقدام میکند، بیان کرد: این کارگروه جلسات هفتگی منظم برگزار و هم مسائل تهران و هم شهرستانها را بررسی و تحلیل میکند. سایر احزاب نیز در حال حاضر همین فرآیند را دنبال میکنند و با یکدیگر رایزنی و گفتوگو دارند.
تحلیلگر مسائل سیاسی با بیان اینکه برای پرشور شدن انتخابات لازم است احزاب رقابتی سالم، منطقی و منصفانه، بدون هرگونه بیاحترامی برگزار کنند، افزود: هر حزب باید مسیر کاری خود را با رعایت اخلاق سیاسی دنبال کند، برای رقبای خود احترام قائل باشد و از اتهامزنی و انگزنی پرهیز کند. در چنین فضایی است که مردم نیز با علاقه بیشتری در انتخابات شرکت کرده و رأی خود را به صندوق میاندازند.
آشتیانی با بیان اینکه حزب مؤتلفه اسلامی با رویکردی کارشناسی موضوعات را رصد میکند، اما در نهایت مردم هستند که تصمیم میگیرند به چه افرادی رأی دهند و هیچکس نمیتواند برای آنها تعیین تکلیف کند که حتماً باید به این حزب رأی بدهند یا ندهند، عنوان کرد: چهبسا در گذشته نیز مردم بدون توجه به این موضوع، افراد مورد علاقه خود را از گروهها و سلایق مختلف انتخاب کردهاند.
وی با بیان اینکه البته این دوره هم از دورههای گذشته مستثنا نیست، اما باید با برنامهای منسجمتر و در عین حال با طرح برنامههای جدیدتر، متنوعتر و متناسب با چارچوب وظایف شوراهای شهر عمل کنند، تاکید کرد: نباید شعارهایی مطرح شود که در اختیارات مجلس شورای اسلامی و یا مربوط به وظایف رئیسجمهور است. بنابراین محور برنامههای مطرحشده باید کاملاً منطبق بر قوانین و اختیارات شوراهای شهر باشد.
تناسبیشدن، مانع از انتخاب کامل یک طیف خاص میشود
عضو اسبق شورای شهر تهران در ارزیابی خود از برگزاری انتخابات شوراها به شکل تناسبی در تهران گفت: روش انتخابات تناسبی در برخی کشورهای دنیا مرسوم است و اجرا میشود. این شیوه مانع از آن میشود که یک طیف خاص بهطور کامل انتخاب شود، زیرا وقتی تنها یک گروه انتخاب شود، به اعتقاد من تنوع و کارایی لازم فراهم نخواهد شد.
روش تناسبی مانع از آن میشود که یک طیف خاص بهطور کامل انتخاب شود، زیرا در این صورت تنوع و کارایی لازم فراهم نخواهد شد. تنوع دیدگاه در نهایت به تصمیمگیری اکثریتی منجر خواهد شد.آشتیانی با بیان اینکه تنوع دیدگاهها و نگرشها که در نهایت به تصمیمگیری اکثریتی منجر میشود، اهمیت بالایی دارد، اظهار کرد: برگزاری انتخابات به روش تناسبی هم نقاط مثبت و هم نقاط منفی دارد، اما باور دارم این روش میتواند سازوکاری باشد تا برخی احزاب و گروهها، نمایندگانی در شورای شهر داشته باشند و همچنین افرادی که به صورت مستقل حضور پیدا میکنند، بتوانند رأی لازم را کسب کنند.
وی معتقد است: شوراهای اسلامی شهر و روستا باید محلی برای تضارب آرا باشد و این تضارب آرا باید در راستای منافع مردم و پیشرفت شهر باشد تا بتواند شهر را پویاتر کند.
عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی با اشاره به اینکه شهر یک موجود زنده است و این موجود زنده باید به بهترین شکل ممکن به حیات خود ادامه دهد، گفت: در این شهر زنده، انسانهایی زندگی میکنند که نیازمند زندگی همراه با آرامش هستند؛ بخشی از این آرامش در تصمیمات شورای شهر و بخشی دیگر در سطح کلان و ملی تأمین میشود که خارج از اختیارات شوراهای شهر است. با این حال، همانطور که گفتم، انتخابات شوراها به شکل تناسبی هم دارای نقاط مثبت و هم نقاط منفی است.
آشتیانی با بیان اینکه برخی معتقدند که در انتخابات تناسبی، تنوع سلایق افزایش مییابد و این امر میتواند اختلافات را نیز بیشتر کند، افزود: برخی دیگر بر این باورند که این اختلافات ممکن است باعث افزایش کشمکش بین شهردار و اعضای شورای شهر شود. یا شهردار برای حفظ موقعیت خود مجبور به دادن امتیاز به برخی افراد گردد. این تحلیل دور از واقعیت نیست، اما با این حال این نکته منفی دلیلی بر آن نمیشود که از متنوع کردن اعضای شورای شهر صرفنظر کنیم.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید