سینمای ایران چگونه متولد شد؟ از اولین سالن تا اولین فیلم ناطق / گفتوگو با پیشکسوت سینما در اهواز
به گزارش پایگاه خبری بهار اهواز ، اولین سالن سینما در ایران چه زمانی و کجا تأسیس شد؟
اولین سالن سینمای ایران در سال ۱۲۷۹ خورشیدی سال پس از اختراع سینما توسط برادران لومیر با نام “سینما سولی” در شهر تبریز توسط مبلغین مذهبی کلیسای کاتولیک تأسیس شد. این سینما به دلیل عدم دسترسی به فیلمهای جدید، در سال ۱۲۹۵ تعطیل شد.
اولین فیلم سینمایی ایرانی چه بود؟
اولین فیلم سینمایی ایران یک فیلم سیاه و سفید و صامت به نام “آبی و رابی” بود که در سال ۱۳۰۹ به کارگردانی اوانس اوگانیانس ساخته شد. این فیلم با هزینه ۵۶۰ تومان تولید شد و در نهایت ۷۰۰۰ تومان فروش داشت.
اولین فیلم ناطق ایرانی چه نام داشت؟
اولین فیلم ناطق فارسی، فیلم “دختر لر” نام داشت که اردشیر ایرانی آن را در سال ۱۳۱۲ خورشیدی ساخت. این فیلم در استودیو امپریال فیلم بمبئی تولید شد.
اولین بازیگر زن سینمای ایران چه کسی بود؟
صدیقه (روحانگیز) سامینژاد بازیگر نقش اصلی فیلم “دختر لر” به عنوان اولین بازیگر زن سینمای ایران شناخته میشود. او در زمان بازی در این فیلم با انتقادات شدید خانواده و جامعه مواجه شد.
اولین کارگردان زن ایرانی که بود؟
در دهه ۱۳۳۰، شهلا ریاحی با ساخت فیلم “مرجان” به عنوان اولین کارگردان زن ایرانی تاریخ سینمای ایران شناخته شد.
اولین فیلم رنگی ایرانی چه بود؟
فیلم “گرداب” (در قطع ۱۶ میلیمتر) نخستین فیلم رنگی ایرانی بود که در سال ۱۳۳۲ به کارگردانی حسن خردمند ساخته و نمایش عمومی داده شد. نگاتیوهای این فیلم به دلیل نبود لابراتوار رنگی در ایران، برای چاپ و ظهور به نیویورک فرستاده شدند.
پرفروشترین فیلم اول سینمای ایران کدام بود؟
فیلم “ولگرد” به کارگردانی مهدی رئیس فیروز با بازی ناصر ملک مطیعی که در سال ۱۳۳۱ ساخته شد، با ۵۰۰ هزار تومان فروش به عنوان اولین فیلم پرفروش سینمای ایران شناخته میشود. این فیلم به مدت سه ماه به طور مداوم اکران شد .
اولین جشنواره سینمایی ایران چه زمانی برگزار شد؟
اولین جشنواره فیلمهای ایرانی با عنوان “گلریزان” در اسفند ماه ۱۳۳۳ در سینما متروپل برگزار شد. فیلم “پایان رنجها” به کارگردانی ساموئل خاچیکیان جایزه بهترین فیلم این جشنواره را کسب کرد .
اولین سینمای مدرن ایران چگونه تأسیس شد؟
در سال ۱۳۰۴، علی وکیلی بازرگان مشهور با همکاری احمد لیستر پس از بازدید از سینماهای بغداد، تصمیم به تأسیس سینمای مدرن در ایران گرفتند. آنها وسایل و فیلمهای لازم را از بغداد خریداری کرده و سالن گراند هتل (محل فعلی تماشاخانه تهران در لالهزار) را برای این کار اجاره کردند. این سینما با نام “گراند سینما” شناخته میشد .
واکنش مردم به اولین نمایشهای سینمایی چگونه بود؟
در روزهای اولیه نمایش فیلم، مردم با مفهوم سینما آشنا نبودند و هنگام مشاهده صحنههای پرهیجان مانند اتومبیلرانی یا اسبدوانی، دچار وحشت شده و با داد و فریاد از سالن فرار میکردند. به حدی که مسئولان سینما مجبور بودند قبل از نمایش برای تماشاگران توضیح دهند که این صحنهها واقعی نیستند و خطری متوجه آنها نیست .
سابقه تاریخی؛ راهاندازی اولین سینما در جهان و ایران
اولین سینما در جهان:
سینما به عنوان یک فناوری در ۲۸ دسامبر ۱۸۹۵ در پاریس متولد شد، زمانی که برادران لومیر اولین نمایش عمومی پردهنقرهی خود را در سالن Indian Salon در گراند کافه در بولوار د کاپوسینز پاریس برگزار کردند.
آنها دستگاه سینماتوگراف خود را که هم قابلیت فیلمبرداری و هم نمایش فیلم را داشت، به نمایش گذاشتند.
اولین فیلمهای نمایش داده شده شامل “خروج کارگران از کارخانه لومیر”، “ورود قطار به ایستگاه” و “آبیار آبیاری میشود” بود.
اولین سینما در ایران:
ورود نخستین دوربین فیلمبرداری (دستگاه سینماتوگراف) به ایران در زمان مظفرالدین شاه قاجار در سال ۱۲۷۹ هجری خورشیدی اتفاق افتاد.
مظفرالدین شاه در یکی از سفرهایش به فرانسه با این دستگاه آشنا شد و به میرزا ابراهیمخان صحافباشی دستور خریداری آن را داد.
اولین فیلمبرداری در ایران نیز به دستور مظفرالدین شاه از کارناوال “اسناند” در فرانسه انجام شد.
اولین سالن دائم سینما در ایران در سال ۱۲۷۹ در تبریز با نام “سینما سولی” توسط مبلغین مذهبی کلیسای کاتولیک تأسیس شد که متأسفانه به دلیل عدم دسترسی به فیلمهای جدید، در سال ۱۲۹۵ تعطیل شد.
اولین سینمای عمومی در تهران را میرزا ابراهیم خان عکاسباشی افتتاح کرد و پس از آن مهدی خان روسی سالنی در خیابان علاءالدوله (فردوسی امروزی) و سپس در لالهزار راهاندازی کرد.
اولین سالن رسمی و حرفهای سینما در ایران که به طور منظم فیلم پخش میکرد، در سال ۱۳۰۵ خورشیدی با نام “گراند سینما” به دست علی وکیلی در تهران ساخته شد.
مردی که چهار دهه عاشقانه خادم سینمای اهواز بود
در روز ملی سینما، نه از ستارههای پرده نقرهای، که از مردی میگوییم که پشت پرده، عمرش را صرف خلق لحظههای جادویی برای تماشاگران کرد. «شاپور محمدی فخر»، پیشکسوت سینماهای اهواز، از روزهایی میگوید که سینما پررونقترین کانون فرهنگی شهر بود و از عشقی که حالا با وجود سالنهای مدرن، خاطرهانگیز شده است. این گزارش، مروری است بر خاطرات مردی که سینما را نه شغل، که خانه دومش مینامد.
پرسش: آقای محمدی فخر، روز سینما مبارک؛ به عنوان پیشکسوت عرصه سینما در اهواز، چه احساسی دارید؟
پاسخ: برای من سینما تنها یک شغل نبود، یک عشق بود. از زمانی که در سال ۶۳ با فیلم سینمایی «یاد» به عنوان کنترلچی در سالن شروع به کار کردم، تا امروز که شاهد تحولات بزرگ این عرصه هستم، همیشه سینما برایم خانه دوم بوده است.
از خاطرات قدیم سینماهای اهواز برایمان بگویید؟
پاسخ: اهواز آن روزها حال و هوای دیگری داشت. سینماهای قدیمی مثل سینما فرهنگ، سینما پیروزی و سینما اهواز همیشه پر از تماشاگر بودند. یادم میآید مردم با شوق و ذوق خاصی برای دیدن فیلمهای ایرانی و خارجی به سینما میآمدند. آن زمان سینما یکی از اصلیترین و پرطرفدارترین محلهای تفریح مردم بود.
چه تفاوتهایی بین سینمای دیروز و امروز میبینید؟
پاسخ: در گذشته سینما یک «تجربه جمعی» ناب بود. مردم برای تماشای فیلم دور هم جمع میشدند، با شخصیتهای فیلم میخندیدند و گریه میکردند و این احساس را با هم تقسیم میکردند. امروز با وجود همه پیشرفتهای فنی شگفتانگیز و کیفیت تصویر و صدا، آن صمیمیت و حال و هوای قدیم کمی کمرنگ شده است.
برای نسل جدیدی که به سینما علاقه دارند، چه پیامی دارید؟
پاسخ: به جوانان میگویم سینما را تنها به عنوان یک سرگرمی ساده نبینند. سینما هنر والایی است که میتواند فرهنگ و اندیشه یک جامعه را ارتقا دهد و آیینه تمامنمای آن باشد.
و حرف آخر به عنوان میراث دار یک نسل، برای سینمای ایران چه آرزویی دارید؟
پاسخ: من فقط یک خدمتگزار کوچک سینما بودهام. تنها آرزویم این است که سینمای ایران، همواره سینمایی انسانمحور، صادق و در عین حال هنرمندانه باقی بماند. سینمایی که هم حرف برای گفتن داشته باشد و هم زیبا بگوید. و همیشه به یاد داشته باشید،دوربین میتواند دروغ بگوید، اما نگاه بازیگر هرگز.
اقتصاد فرهنگ و هنر یکی از نقاط آسیبپذیر این حوزه است
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان پیش از این نیز در نشست تخصصی با حضور جمعی از هنرمندان، شعرا، صاحبان مشاغل فرهنگی و هنری، نمایندگان مد و لباس، گروههای تئاتر و سینما، هنرمندان حوزه دفاع مقدس و روایت فتح و سایر گروههای زیر مجموعه فرهنگ و هنر در خوزستان، گفته بود که اقتصاد فرهنگ و هنر یکی از نقاط آسیبپذیر این حوزه است که نیازمند توجه ویژه است.
حسین براتی با اشاره به اهمیت حوزه فرهنگ و هنر، گفت: پرداختن به مسائل فرهنگ و هنر در این جمع وزین، نیازمند زمان بیشتری است اما فرصت را مغتنم می شماریم تا به برخی از کلان پروژهها و مسائل مهم این حوزه اشاره کنم.
وی با تاکید بر لزوم توجه به زیرساختهای فرهنگی و هنری، خاطرنشان کرد: متاسفانه زیرساختهای حوزه فرهنگ و هنر در شرایط مطلوبی قرار ندارد و برای بهبود این شرایط، نیاز به حمایت و مساعدت استاندار خوزستان دارد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خوزستان همچنین به موضوع اقتصاد فرهنگ و هنر اشاره کرد و افزود: در این زمینه برنامه ها و طرح هایی داریم که امیدواریم با حمایت استاندار و همکاری هنرمندان، بتوانیم به توسعه این بخش کمک کنیم.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید