عفو گسترده؛ چتر رحمت و عطوفت اسلامی برای محکومان
رهبر معظم انقلاب اسلامی هجدهم شهریور امسال همزمان با هفدهم ربیعالاول سالروز میلاد حضرت محمد مصطفی(ص) و حضرت امام صادق(ع) با درخواست رئیس قوه قضاییه برای عفو و تخفیف مجازات جمعی از محکومان دادگاهها موافقت کردند.
در نامه حجتالاسلام والمسلمین محسنی اژهای رئیس قوه قضاییه به رهبر معظم انقلاب درخواست عفو و تخفیف مجازات برای محکومان دادگاههای عمومی و انقلاب، سازمان قضایی نیروهای مسلح و سازمان تعزیرات حکومتی که محکومیت آنها تا ۱۹ شهریور قطعیت مییابد، ارائه شد.
بیشتر بخوانید:
موافقت رهبر انقلاب با شرایط و ضوابط عفو و تخفیف مجازات محکومان دادگاهها
طبق بند ۱۱ از اصل ۱۱۰ قانون اساسی، عفو محکومان و تخفیف مجازات آنان، پس از پیشنهاد ریاست قوه قضاییه جزو اختیارات رهبر معظم انقلاب است. عفو گسترده شهریور ۱۴۰۴، از جمله عفوهای معیاری است که آخرین بار در سال ۱۴۰۱ پیشنهاد و مورد موافقت رهبری قرار گرفت. در اینگونه عفوها، رئیس قوه قضاییه معیارهایی را به رهبر فرزانه انقلاب پیشنهاد میکنند و در صورت موافقت ایشان بر اساس آن معیارها افرادی مشمول عفو قرار میگیرند. نکته حائز اهمیت این است که در عفوهای معیاری افراد بیشتری نسبت به عفوهای موردی و مصداقی مشمول بخشودگی و استفاده از امکانات و تسهیلات قانونی قرار میگیرند.
عفو معیاری اخیر میتواند انسجام اجتماعی را تقویت کند و به استحکام بنیان خانواده در خانوادههای محکومان بینجامد.
حجتالاسلام والمسلمین غلامحسین محسنی اژهای ۲۴ شهریور در نشست شورایعالی قوه قضاییه، با تاکید بر اینکه عفو معیاری اخیر میتواند انسجام اجتماعی را تقویت کند و به استحکام بنیان خانواده در خانوادههای محکومان بینجامد، افزود: از رهبر معظم انقلاب سپاسگزاری و امتنان را داریم که با پیشنهاد عفو معیاری اخیر موافقت فرمودند. در وهله بعد باید اشاره کنم که برای تمهید مقدمات این عفو، از چند ماه پیش با مسئولان در قوا و دستگاههای ذیصلاح و نخبگان و برجستگان در داخل و خارج از قوه قضاییه، شور و مشورت صورت گرفت و در نهایت به یک جمعبندی نائل شدیم.
رئیس قوه قضاییه با اشاره به ویژگیها و مختصات عفو معیاری اخیر، گفت: در عفو معیاری اخیر برای آن دسته از محکومان که دارای شاکی خصوصی هستند، فرصتی لحاظ و تمهید شده تا بتوانند با کسب رضایت شکات خصوصی خود، مشمول عفو شوند؛ در همین راستا، از همین تریبون، این درخواست را از شکات خصوصی داریم که اگر چه مُحق و ذیحق هستند اما بزرگواری به خرج دهند و در صورت امکان، بخشش کنند تا زمینه آزادی و رفع محکومیت این دسته از محکومان نیز فراهم شود.
رئیس دستگاه قضا تصریح کرد: همچنین در عفو معیاری اخیر فرصتی پیشبینی و لحاظ شده است تا محکومان مشروط بر توبه و اصلاح و جبرانمافات، بتوانند مشمول عفو شوند؛ البته در اینجا ذکر این نکته ضروری است که مجرمانی که آزادی آنها مُخل امنیت مردم است، از شمولیت این عفو مستثنی شدهاند و عفو معیاری اخیر شامل حال این دسته از محکومان نمیشود؛ اما بر این گزاره اشاره میکنم که چنانچه این دسته از محکومان نیز حقیقتاً توبه کنند و به اصلاح رفتار خود بپردازند و خسارات وارده را جبران کنند، ممکن است در مواعید و مقاطع بعدی، مشمول عفو شوند.
محسنی اژه ای گفت: کسانی که در جریان عفو معیاری اخیر از زندان آزاد شده یا رفع محکومیت دریافت کردند، توجه و اهتمام ویژه داشته باشند که مجدد به ورطه ارتکاب جرم نیفتند؛ چرا که در آن صورت برای در یافت عفو در مواعید و مقاطع بعدی، با مشکل مواجه میشوند و حتی ممکن است این فرصت را از سایر محکومان نیز سلب کنند. خانواده محکومان عفوشده نیز عنایت و توجه ویژه داشته باشند تا مبادا عضوِ مَعفُو خانوادهشان مجدد مرتکب جرم شود.
رئیس قوه قضاییه افزود: علاوه بر تعجیل، مسئولان باید دقت ویژهای را نیز به کار بندند تا همه محکومانی که وفق مختصات عفو معیاری اخیر، واجد شرایط هستند و از مصادیق عفو معیاری به شمار میآیند، حتماً در شمول عفو قرار گیرند و از آن سو، مجرمانی که این عفو معیاری شامل حال آنها نمیشود، مورد عفو و آزادی قرار نگیرند. در واقع تاکید مؤکد داریم که در تطبیق مصادیق با مختصات عفو معیاری اخیر، علاوه بر تعجیل و سرعت، اهتمام زیادی نیز به خرج داده شود.
عفو معیاری چیست؟
عفوهایی که از سوی رئیس قوه قضاییه خدمت رهبر معظم انقلاب پیشنهاد میشود، دو قِسم است. قسمت اول عفوهای موردی هستند؛ منظور از عفوهای موردی یعنی این که از ابتدا برای هر فرد محکوم یک پرونده مستقل تشکیل میشود و در کمیسیون مرکزی عفو قوه قضاییه مورد بررسی قرار میگیرد، اگر اعضای کمیسیون این افراد را واجد شرایط عفو تشخیص بدهند در مناسبت های مختلف که در آییننامه آمده است، اسامی این افراد برای رئیس قوه قضاییه ارسال میشود و در نهایت با نظر ریاست قوه قضاییه فهرست نهایی نام این اشخاص خدمت رهبر معظم انقلاب منعکس می شود و معظم له در نهایت از باب لطف و محبت با عفو یا تخفیف مجازات این افراد موافقت میکنند.
قِسم دوم عفوهایی که خدمت رهبر معظم انقلاب اعلام میشود، عفوهای معیاری است. در عفوهای معیاری پروندههای اشخاص به تفکیک مورد بررسی قرار نمیگیرد بلکه رئیس قوه قضاییه معیارهایی برای عفو یا تخفیف مجازات محضر مقام معظم رهبری اعلام میدارند و براساس آن معیارها و موافقت مقام معظم رهبری، مراجع قضایی سراسر کشور این معیارها را با مصادیق و اشخاص محکوم تطبیق میدهند و اسامی افرادی را که مشمول عفو واقع میشوند اعلام و نتیجه این محبت رهبری و رأفت اسلامی را درباره آنان اِعمال میدارند.
مشمولان این عفو محکومان دادگاههای عمومی و انقلاب، سازمان قضایی نیروهای مسلح و سازمان تعزیرات حکومتی هستند که با وجود سوابق و شرایطی که با آن معیارها تطبیق داشته باشد، در واقع مشمول عفو خواهند شد و در عفوهای معیاری جمعیت بیشتری از محکومان مورد عفو قرار میگیرند.
کدام محکومان مشمول عفو اخیر هستند؟
براساس پیشنهاد حجت الاسلام والمسلمین محسنی اژهای رئیس قوه قضاییه، شرایط محکومان مشمول عفو یا تخفیف مجازات به شرح زیر است:
الف- محکومیت محکومان به حبس تا ۵ سال در جرایم امنیتی؛ که از زمان قطعیت حکم آنها بیش از ۵ سال گذشته و به عللی تاکنون اجرا نشده است؛ مشروط بر اینکه از زمان قطعیت دادنامه تاکنون فاقد هرگونه موضعگیری مخالف مصالح کشور و اقدام ضد امنیتی بوده یا در جنگ تحمیلی اخیر با وجود سکونت در خارج یا داخل کشور اقداماتی در جهت مقابله با دشمنان و همسو با انسجام داخلی داشته و از فعالیت معارضه آمیز خودداری کردهاند.
تبصره: احراز شرایط فوق برعهده دادستان مجری حکم یا سرپرست دادسرای مربوطه و حسب مورد استعلام از دستگاه اطلاعاتی کشور خواهد بود.
ب- محکومان به حبس که در حال تحمل حبس و در زندان به سر میبرند:
۱- دو سوم باقیمانده محکومیت محکومان به حبس تا ۲ سال که حداقل ۳ ماه از حبس را گذرانده باشند.
۲- سه پنجم باقیمانده محکومیت محکومان به حبس بیش از ۲ تا ۵ سال
۳- دو پنجم باقیمانده محکومیت محکومان به حبس بیش از ۵ تا ۱۰ سال
۴- یک پنجم باقیمانده محکومیت محکومان به حبس بیش از ۱۰ تا ۲۰ سال
۵- یک ششم باقیمانده محکومیت محکومان به حبس بیش از ۲۰ تا ۲۵ سال در صورت تحمل ۲ سال حبس تا تاریخ ۱۹ شهریور ۱۴۰۴
۶- باقیمانده حبس محکومان به مجازات تعزیری درجه یک منوط به تحمل حداقل ۱۲ سال حبس برای مردان و ۹ سال حبس برای بانوان تا تاریخ ۱۹ شهریور ۱۴۰۴
۷- باقیمانده حبس همه محکومین جرایم غیرعمدی
۸- دو پنجم باقیمانده محکومیت حبس کمتر از ۲۰ سال بانوانی که به حکم قانون، سرپرستی یا حضانت فرزندان خود را برعهده دارند.
۹- سه پنجم باقیمانده حبس محکومان ایثارگر شخص ایثارگر و خانواده معظم شهدا (پدر، مادر، همسر فرزند، برادر، خواهر تا ۱۰ سال و دو پنجم باقیمانده حبس بیش از ۱۰ سال تا تاریخ ۱۹ شهریور ۱۴۰۴
تبصره- مشمولین این بند ملزم بر ارائه تأئیدیه لازم از مراجع ذیربط بوده و مصادیق ایثارگری تابع قوانین و مقررات میباشند.
۱۰- باقیمانده حبس بیماران صعب العلاج یا لاعلاج که در زندان در حال تحمل حبس هستند و مراتب بیماری آنان مورد تأیید کمیسیون پزشکی قانونی قرار گیرد؛ بدیهی است اقدامات دادگاه در جهت اجرای مواد ۵۰۲ و ۵۲۲ قانون آئین دادرسی کیفری مانع اعمال این عفو نیست.
۱۱- باقیمانده حبس محکومان مرد بالای ۷۰ سال تمام و بانوان بالای ۶۰ سال تمام به استناد اسناد سجلی و در مورد اتباع بیگانه فاقد اسناد معتبر به تأییدیه پزشکی قانونی در محکومیت حبس تا ۲۰ سال در صورت تحمل حداقل یک پنجم حبس و در محکومیت به حبس بیش از ۲۰ سال منوط به تحمل حداقل ۸ سال حبس تا تاریخ ۱۹ شهریور ۱۴۰۴
۱۲- باقیمانده محکومیت حبس یا جزای نقدی اتباع بیگانه که صرفاً به جرم ورود یا اقامت غیرمجاز محکوم شدهاند مشروط به اینکه حداقل یک پنجم از مجازات را گذرانده باشند.
۱۳- باقیمانده محکومیت محکومان زیر ۱۸ سال در زمان ارتکاب جرم به استناد اسناد سجلی و در مورد اتباع بیگانه فاقد اسناد معتبر به تأییدیه پزشکی قانونی مراکز استانها.
پ- محکومیت جزای نقدی:
۱- محکومیت محکومان به جزای نقدی که به خاطر عجز از پرداخت جزای نقدی در زندان بسر میبرند تا یک میلیارد ریال.
۲- باقیمانده محکومیت جزای نقدی از یک میلیارد ریال تا ۵ میلیارد ریال در صورتی که تا تاریخ ۱۹ شهریور ۱۴۰۴ حداقل ۳ ماه به دلیل عجز از پرداخت جزای نقدی تحمل حبس کرده باشد.
۳- باقیمانده محکومیت جزای نقدی از ۵ میلیارد تا ۱۰ میلیارد ریال در صورتی که تا تاریخ ۱۹ شهریور ۱۴۰۴حداقل ۶ ماه به دلیل عجز از پرداخت جزای نقدی تحمل حبس کرده باشد.
۴- باقیمانده محکومیت جزای نقدی بیش از ۱۰ میلیارد ریال در صورتیکه تا تاریخ ۱۹ شهریور ۱۴۰۴ حداقل یک سال به دلیل عجز از پرداخت جزای نقدی تحمل حبس کرده باشند.
تبصره: محکومین به حبس و جزای نقدی که حبس آنها مشمول عفو قرار گرفته باشد، محکومیت قطعی جزای نقدی آنان نیز مشمول این بند از دستور العمل قرار خواهد گرفت.
ت- تخفیف یک درجه از مجازات محکومان به اعدام فاقد سابقه کیفری مشابه با لحاظ استثنائات مقرر در بند چ؛
ث- همه محکومان به تحمل شلاق تعزیری
کدام محکومان مشمول عفو اخیر نیستند؟
۱- سرقت مسلحانه یا مقرون به آزار و یا سارقینی که دارای سابقه محکومیت کیفری میباشند.
۲- جرایم مربوط به مواد مخدر و روانگردان به صورت مسلحانه یا عمده (منظور از قاچاق عمده مواد مخدر، بیش از ۱۰۰ کیلوگرم مواد مخدر سنتی مشمول ماده ۴ قانون مبارزه با مواد مخدر و ملحقات آنها و بیش از ۲ کیلوگرم مواد مخدر صنعتی مشمول ماده ۸ قانون مبارزه با مواد مخدر و روانگردانها و ملحقات آنها میباشد).
۳- خرید، فروش، توزیع و قاچاق سلاح گرم جنگی و مهمات
۴- جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی درجه ۳ و بالاتر
تبصره- بزه جاسوسی همکاری با دول متخاصم و رژیم غاصب صهیونی، عضویت در گروهکهای غیرقانونی و تروریستی، تحریک و ترغیب مردم به جنگ و کشتار، افشای اسناد و اطلاعات نظامی با هر میزان مجازات از شمول این عفو مستثنی هستند.
۵- محکومینی که در زندان بر جرایم خود اصرار ورزیده و یا مرتکب جرم جدیدی در زندان شدهاند.
۶- آدم ربایی در صورت عدم گذشت شاکی خصوصی یا چنانچه میزان محکومیت بیش از ۵ سال حبس باشد.
۷- اسید پاشی
۸- دائر کردن مرکز فساد و فحشاء.
۹- اختلاس و ارتشاء مگر آنکه تا پایان مهر ۱۴۰۴ رد مال و جزای نقدی را پرداخت نموده باشند.
۱۰- جرم کلاهبرداری در صورت عدم جلب رضایت شاکی خصوصی یا عدم رد مال
۱۱- جعل اسکناس و ضرب سکه تقلبی
۱۲- مباشرت، مشارکت و یا معاونت در اخلال عمده یا کلان در نظام اقتصادی؛ مگر آنکه ظرف شش ماه از تاریخ ۱۴۰۴/۶/۱۹ مبادرت به رد مال نموده و عواید ناشی از جرم را پرداخت کند.
۱۳- قاچاق مشروبات الکلی موضوع بند (ت) ماده ۲۲ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز
۱۴- جرایم مستوجب مجازات حدی
پیشبینی عفو حدود ۷۰ هزار زندانی
اصغر جهانگیر سخنگوی قوه قضاییه ۲۵ شهریور در نشست خبری به تشریح جزئیات بیشتری از عفو معیاری اخیر پرداخت و گفت: آمار دقیق این افراد پس از بررسی در هیئتهای عفو استانی و ستاد مرکزی اعلام خواهد شد. برآورد اولیه براساس پیگیری که از دادگستری استانها، سازمانهای قضایی نیروهای مسلح، تعزیرات حکومتی و زندانها داشتم حدود ۶۰ تا ۷۰ هزار نفر مشمول عفو معیاری اخیر قرار خواهند گرفت.
جهانگیر خاطرنشان کرد: در شرایط کنونی، جامعه اسلامی با وحدتی دشمن شکن نمایشی از اقتدار و عزت و اعتبار ملی را در پشتیبانی از دین، کشور و نظام به نمایش میگذارد این عفو میتواند فضای سیاسی کشور را منسجمتر کند. همچنین، این فرصت را برای محکومینی که به دلایل مختلف مرتکب جرم شدهاند و اکنون تمایل به جبران و مشارکت در ساختن کشور دارند، فراهم میآورد. این امر میتواند نقش مهمی در انسجام ملی، کمک به خانوادهها و نقشآفرینی مثبت در جامعه ایفا کند و در نهایت به نفع کشور و نظام اسلامی باشد.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید