فرمانده موشکی که گفت گردن ما از مو باریکتر است
امیرعلی حاجیزاده در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۴۰ در تهران چشم به جهان گشود. خانوادهاش اصالتاً به خرمدشت قزوین تعلق داشت. پدرش حاج محمدتقی حاجیزاده که در سال ۱۳۱۴ به دنیا آمده بود، سالها به عنوان ابزارفروش و تعمیرکار ابزارهای صنعتی با دستان توانمند خود روزگار میگذراند. حاج محمدتقی تا آذر ۱۴۰۰ به زندگی ادامه داد و میراثی از پشتکار و تلاش را برای فرزندانش برجای گذاشت.
حضور در جنگ تحمیلی
امیرعلی حاجیزاده در سال ۱۳۵۹ در شرایطی که کشور همچنان در حال گذار از تجربه تحولات سیاسی گسترده بود، به عنوان یکی از اعضای اولیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی جذب این نهاد شد. چیزی نگذشت که دشمن بعثی، جنگی تمام عیار را علیه ایران آغاز کرد. حاجیزاده که به تازگی به سپاه پیوسته بود به سرعت در قالب نیروهای داوطلب خود را به جبهههای جنوب و غرب کشور رساند. نخستین مأموریتهایش در دل درگیری با گروهکهای ضدانقلاب در مناطق غربی کشور رقم خورد. خیلی زود به واسطه نظم، شجاعت و توانایی در تصمیمگیری میدانی توجه فرماندهان را به خود جلب کرد و به عنوان فرمانده دسته، مسئولیتهایی خطیر را بر عهده گرفت.
با آغاز عملیاتهای گسترده دفاعی، حاجیزاده در عملیاتهایی همچون والفجر مقدماتی، والفجر ۸، کربلای ۴ و کربلای ۵ نقشآفرینی کرد. او به ویژه در این عملیاتها به عنوان تکتیراندازی زبده شناخته شد؛ نیرویی که شبانه در سکوت با نقشه و دوربین به دل مواضع دشمن نفوذ میکرد تا اطلاعات حیاتی را جمعآوری و مسیر حملات بعدی را هموار کند.
تکتیرانداز خط مقدم
در عملیات والفجر ۸ که از نقاط عطف تاریخ دفاع مقدس محسوب میشود، حاجیزاده برای ۷۸ روز در خط مقدم ماند و به عنوان نیروی ویژه تکتیرانداز، نقش پررنگی در حفظ مناطق آزاد شده ایفا کرد. پس از آن در عملیات کربلای ۴ و ۵، در حالی که نبرد به اوج خشونت و پیچیدگی خود رسیده بود، همچنان با آرامش و دقت مأموریتهای نفوذ و شناسایی را پیش میبرد. روایتهای همرزمانش از شجاعتهای بیصدای او حکایت دارد؛ از شبهایی که تنها در تاریکی و سکوت تا نزدیکی سنگرهای دشمن میرفت تا دقیقترین اطلاعات را به فرماندهی برساند. حاجیزاده ترجیح میداد تا پایان جنگ در خط مقدم باقی بماند. میگفت: «جای سرباز انقلاب، پشت خاکریز است، نه پشت میز.» همین نگاه و روحیه باعث شد بارها از ناحیه پا و کمر مجروح شود.
او در سال ۱۳۶۴ به عنوان معاون یک تیپ منصوب شد و در پایان جنگ، فرماندهی یکی از تیپهای عملیاتی سپاه را بر عهده گرفت. در خاطراتش از عملیات والفجر ۸، حاجیزاده از ماجرایی تلخ و شیرین یاد میکند؛ در همان عملیات به دلیل ناهماهنگیهایی که رخ داد مأموریت به سرانجام نرسید و گردان با ۸۴ شهید به عقب برگشت. حاجیزاده که به صورت مهمان همراه آن گردان بود، مجروحی با وزن بالا را بر دوش گرفت و در دل گل و باران از میدان نبرد خارج کرد. ماجرای عجیبی که بعدها رخ داد، این بود که چون پلاکش را تحویل نداده بود، نامش در فهرست شهدا ثبت شده بود. خانوادهاش اعلامیه شهادتش را دریافت کردند و حتی به خانه آمده بودند تا موضوع را پیگیری کنند.
پایان جنگ، ورود به بخش موشکی
پایان جنگ تحمیلی برای امیرعلی حاجیزاده به منزله پایان فعالیتهای وی نبود. هرچند وی پس از پایان درگیریهای نظامی، اسلحه را کنار گذاشت، اما همچنان در حوزه دفاعی فعال ماند. نوع میدان و ابزار مبارزه وی تغییر یافت و این بار به جای عملیات مستقیم میدانی، در زمینه دانش فنی، محاسبات دقیق و طراحی سیستمهای پیشرفته نظامی متمرکز شد. ورود حاجیزاده به حوزه موشکی، آغاز دورهای جدید در فعالیتهای علمی و نظامی او محسوب میشود.
حاجیزاده پس از پایان جنگ، جذب بخش موشکی سپاه شد و در کنار شهید حسن طهرانیمقدم، پدر برنامه موشکی ایران به فعالیت پرداخت. او نه تنها شاگردی برجسته برای تهرانی مقدم بود بلکه با گذشت زمان خود نیز به یکی از توسعه دهندگان ساختار موشکی و پدافندی جمهوری اسلامی ایران تبدیل و نامش در کنار پیشرفتهای چشمگیر صنعت موشکی ایران ثبت شد.
در سال ۱۳۸۸ با تأسیس رسمی نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، سردار حاجیزاده به عنوان نخستین فرمانده این نیرو منصوب شد. حاجیزاده در طول سالهای فرماندهی خود، نقشی کلیدی در توسعه سامانههای پیشرفته موشکی، ارتقای دقت و بُرد موشکها و بومیسازی فناوریهای راهبردی ایفا کرد. زیر نظر او پروژههایی مانند ساخت موشکهای بالستیک نقطهزن، سامانههای پدافندی برد بلند و حتی پرتابگرهای ماهوارهبر به مرحله اجرا درآمدند؛ پروژههایی که نه تنها توازن قوا در منطقه را تغییر دادند بلکه قدرت بازدارندگی ایران را به سطحی بیسابقه رساندند.
عملیات لیلةالقدر علیه داعش
در سال ۱۳۹۶ حملات تروریستی داعش به ساختمان مجلس شورای اسلامی و حرم امام خمینی(ره)، نه تنها دل پایتخت را لرزاند، بلکه غرور ملی را نشانه رفت. در آن ساعات سنگینِ سوگ و بهت، افکار عمومی یک پرسش مشترک داشتند: پاسخ ایران چه خواهد بود؟ پاسخ از دل آرامش و سکوت شب با غرش شش موشک بالستیک آغاز شد. فرمانده نیروی هوا فضای سپاه به سرعت طرح عملیاتی را آماده کرد. عملیاتی که بعدها با نام «لیلةالقدر» در تاریخ ثبت شد؛ شبی که تروریسم تکفیری بهای حمله به قلب ایران را پرداخت.
موشکهای ذوالفقار و قیام از پایگاههایی در استانهای کرمانشاه و کردستان شلیک شدند. هدف، نقطه دقیقی در عمق خاک سوریه بود؛ منطقه دیرالزور مقر اصلی فرماندهی داعش. تصاویر زندهای که از پهپادهای ایرانی در آسمان سوریه مخابره میشد، برخورد هر موشک را به صورت همزمان در قرارگاه کرمانشاه ثبت میکرد؛ تصاویر واضح از برخوردهای مستقیم و مرگبار.
سردار حاجیزاده درباره روند این عملیات گفته بود: «رهبر معظم انقلاب نسبت به احتمال آسیب دیدن مردم بیگناه در دیرالزور ابراز نگرانی کردند. ما تضمین دادیم که فقط محل تجمع تروریستها هدف قرار میگیرد. پهپادهای ما از منطقه حماء سوریه پرواز کردند، بالای هدف ایستادند و اصابت موشکها را به صورت زنده برای ما ارسال کردند.» این نخستین بار بود که ایران، به صورت رسمی و آشکار از خاک خود موشکهای بالستیک به خاک یک کشور دیگر شلیک میکرد. یک هشدار عملیاتی و روانی به دشمنان منطقهای و فرامنطقهای با این مضمون: هیچ نقطهای خارج از دسترس نیست.
اما نقش سردار حاجیزاده در میدان نبرد با داعش به این عملیات محدود نبود. او با نگاه راهبردیاش، شکاف موجود میان میدان و فناوری را به درستی درک کرد. در همین خصوص در خاطراتش نقل میکند: «روزی به حاج قاسم گفتم چرا از موشک علیه داعش استفاده نمیکنید؟ گفتند موشکهای شما برد زیادی دارند، ما موشک با برد ۱۰ کیلومتر میخواهیم. بعد از شش ماه تلاش شبانهروزی با همکاری وزارت دفاع، موشک با برد ۲۳ کیلومتر ساختیم و در سالهای پایانی جنگ سوریه از آن استفاده کردیم.»
در آن دوران، پهپادهای رزمی ایران که تحت فرماندهی سردار حاجیزاده توسعه یافته بودند، بیش از ۷۰۰ عملیات موفق علیه اهداف داعش انجام دادند؛ از انهدام تانکها و خودروهای انتحاری تا نابودی سنگرهای دفاعی. این موفقیتها توازن صحنه نبرد را آشکارا به سود جبهه مقاومت تغییر داد.
سرنگونی پهپاد آمریکا در آسمان ایران
در دوران فرماندهی سردار حاجیزاده، نیروی هوافضای سپاه تنها یک یگان نظامی نبود بلکه به یک بازوی استراتژیک در معادلات منطقهای و بینالمللی بدل شد. از پاسخهای برقآسا به تروریستهای تکفیری در مرزهای غربی تا تقابل مستقیم با پیشرفتهترین فناوریهای نظامی ایالات متحده.
در شهریور ۱۳۹۷، عملیات تروریستی مریوان، جان ۱۱ نفر از نیروهای سپاه پاسداران را گرفت. پاسخی دقیق و قاطع لازم بود. به فرماندهی حاجیزاده، نیروی هوافضا در همکاری نزدیک با یگان پهپادی سپاه پاسداران، محل تجمع و استقرار گروهکهای تروریستی را در آن سوی مرزها با چند فروند موشک نقطهزن در هم کوبیده شد.
دیگر نمایش توانمندی در دوران حاجیزاده، سرنگونی پهپاد راهبردی آمریکا در ۳۰ خرداد ۱۳۹۸ بود. در آن روز یک فروند هواپیمای جاسوسی پیشرفته RQ-۴ Global Hawk متعلق به نیروی دریایی ایالات متحده، وارد حریم هوایی ایران شد. این پهپاد، نماد فناوری فوق پیشرفته غربی بود. پرندهای غولپیکر با قابلیت پرواز در ارتفاع بسیار بالا، سامانههای راداری فوق حساس و ارزش اطلاعاتی بینظیر، اما در فاصله چند دقیقه توسط سامانه تماماً بومی پدافند موشکی ایران رهگیری و منهدم شد؛ سامانهای که زیر نظر مستقیم سردار حاجیزاده توسعه یافته بود. موشک شلیک شد و آسمان جنوب ایران صحنه برخورد غرورآفرین علم و اراده ایرانی با غرور تکنولوژیک غرب شد. سردار حاجیزاده در همان ساعات اولیه اعلام کرد: «این پیام ما واضح است؛ اگر کسی از مرزهای ما عبور کند، پاسخاش را در همان لحظه خواهد گرفت.»
این موفقیت بزرگ نتیجه سالها تلاش، آزمون و توسعه بود؛ تلاشی که سردار حاجیزاده با روحیه خستگیناپذیر در آزمایشگاهها، میادین رزمی و پایگاههای راداری هدایت کرده بود.
شلیک انتقام به پایگاه عینالاسد
یکی از عملیاتهایی که پس از پایان جنگ تحمیلی، تحت فرماندهی سردار سرلشکر امیرعلی حاجیزاده انجام شد، عملیات موسوم به «شهید سلیمانی» بود. در بامداد ۱۸ دی ۱۳۹۸، نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با شلیک دهها فروند موشک بالستیک زمین به زمین، پایگاه هوایی اشغالی ارتش متجاوز و تروریستی آمریکا به نام «عینالاسد» را در عراق هدف قرار داد. این عملیات نخستین حمله مستقیم جمهوری اسلامی ایران به یک پایگاه نظامی آمریکا در منطقه بود و نشاندهنده قدرت بازدارندگی و واکنش سریع ایران در برابر هرگونه تجاوز بود.
هواپیمای اوکراینی؛ گردنمان از مو باریکتر است
سردار امیرعلی حاجیزاده بیش از هر زمان دیگر پس از حادثه تلخ سقوط هواپیمای مسافربری اوکراینی در غرب کشور، توجه افکار عمومی را به خود جلب کرد. پس از سه روز ابهام و سکوت هنگامی که سپاه پاسداران به عنوان مسئول سامانه پدافند هوایی، بروز خطای انسانی را رسماً پذیرفت، سردار حاجیزاده به نمایندگی از این نهاد در تلویزیون حاضر شد و با شفافیت، شرح مفصلی از آنچه رخ داده بود ارائه کرد.
او ابتدا با احساس عمیق تاسف گفت: حادثه دلخراش هواپیمای مسافربری اوکراین را وقتی در غرب کشور و پس از اجرای عملیات موشکی علیه پایگاه آمریکایی شنیدم، آرزوی مرگ کردم. ایکاش میمردم و شاهد چنین حادثهای نبودم. وی با اشاره به بررسیهای گسترده گفت: «بررسیها و ارزیابیها توسط ستادهای بالاتر و قوه قضائیه انجام میشود. ما گردنمان از مو باریکتر است و مسئولیت این خطا را کاملاً میپذیریم و هر تصمیمی که مسئولان بگیرند، مطیع آن هستیم. پس از جمعآوری کامل اطلاعات مشخص شد که تعدادی در این حادثه خطا کردهاند و ستاد کل نیروهای مسلح مسئولیت اطلاعرسانی را بهعهده گرفت. سازمان هواپیمایی کشوری هیچ خطایی نداشته و همه مسئولیت بر عهده ماست.»
این مواجهه سردار حاجیزاده با یکی از تلخترین فجایع ملی بود؛ جایی که پذیرش مسئولیت و شفافیت بیش از هر زمان دیگری ضرورت داشت.
عملیاتهای وعده صادق
در کارنامه سرلشکر امیرعلی حاجیزاده عملیاتهای «وعده صادق» از مهمترین و تاریخیترین نقاط عطف مقابله مستقیم جمهوری اسلامی با جبهه استکبار به شمار میرود. نخستین عملیات «وعده صادق» در فروردین ۱۴۰۳، در واکنش به تجاوز رژیم صهیونیستی به کنسولگری ایران در دمشق انجام شد. این عملیات با مشارکت دهها فروند پهپاد رزمی و موشکهای نقطهزن به عنوان بزرگترین عملیات پهپادی جهان شناخته شد. حاجیزاده در یک گفتوگوی زنده تلویزیونی تصریح کرد: «ما بزرگترین حمله پهپادی را انجام دادیم. اسرائیل با کمک آمریکا، فرانسه، انگلیس و اردن تلاش کرد تا بزرگترین دفاع را رقم بزند اما شکست خورد.»
اما ماجرا به همینجا ختم نشد. پس از ترور شهید اسماعیل هنیه رئیس دفتر سیاسی حماس در تهران توسط رژیم صهیونیستی و سپس شهادت سید حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله لبنان و سردار عباس نیلفروشان در حمله هوایی اسرائیل به بیروت، موجی از خشم و مطالبه پاسخ قاطع سراسر ایران و محور مقاومت را فرا گرفت.
به همین دلیل در ۱۰ مهر ۱۴۰۳، عملیات «وعده صادق دو» با قدرت تمام اجرا شد. سردار حاجیزاده چندی بعد در گفتوگویی اعلام کرد: «در این عملیات، بیش از ۷۵ درصد موشکها به اهداف از پیش تعیین شده اصابت کردند. این میزان دقت در ابعاد بالستیک، بیانگر جایگاه واقعی توان دفاعی ایران است.» وی تأکید کرد که عملیاتهای «وعده صادق» نهتنها در واکنش به تجاوز دشمن، بلکه حاصل همافزایی هوشمندانه بین میدان و دیپلماسی بود: شهید رئیسی و شهید امیرعبداللهیان با رایزنیهای بینالمللی، مشروعیت این پاسخها را تثبیت کردند. پیامهای هشدارآمیز آمریکا، انگلیس و فرانسه نتوانستند اراده ما را متوقف کنند.
عملیاتهای وعده صادق، نماد تحول راهبردی ایران از دفاع به بازدارندگی فعال بود؛ راهبردی که سردار حاجیزاده با صبر، دقت و جسارت آن را معماری کرد.
نشان فتح؛ تجلیل از فرماندهای که ضربه کوبنده به رژیم صهیونیستی زد
پس از درخشش حاجیزاده در فرماندهی عملیات سرنوشتساز وعده صادق، فرمانده کل قوا نشان «فتح» را به او اهدا کردند. این نشان با طراحی خاص خود که شامل سه برگ نخل، گنبد مسجد جامع خرمشهر و پرچم پرافتخار جمهوری اسلامی ایران است، یادآور رشادتها و ایثارگریهایی است که در تاریخ دفاع مقدس به ثبت رسیدهاند. سردار حاجیزاده، ۲ بار موفق به کسب نشان فتح درجه یک از طرف رهبر معظم انقلاب شد.
توقف توسط گشت ارشاد
سردار حاجیزاده به منظور افزایش انگیزه کودکان برای حضور در نماز جمعه، به صورت هفتگی به کودکان توصیه میکرد که دوستان خود را نیز به حضور در نماز جمعه دعوت کنند و پس از آن، آنها را به تفریحاتی مانند استخر یا پارک لاله میبرد تا اوقات فراغت خود را به شکلی سازنده و نشاطآور سپری کنند.
در یکی از این مناسبتها خاطرهای جالب و قابل توجه رخ میدهد؛ همسر سردار حاجیزاده این خاطره را اینگونه روایت میکند: «یکبار دختر بزرگمان همراه حاجی (سردار حاجیزاده) به نمایشگاه کتاب رفته بودند. از آنجا که حاجی در سن کمی ازدواج کرده بود و چهرهاش هم جوان به نظر میرسید، مأموران نیروی انتظامی تصور کرده بودند که آن 2 نفر با هم دوست هستند. به همین خاطر، گشت ارشاد آنها را متوقف کرده بود. هرچه گفته بودند که ما پدر و دختر هستیم، کسی باور نکرده بود. مأموران برای اطمینان، آنها را به صورت جداگانه برده و از هرکدام سؤالهایی پرسیده بودند تا نسبت واقعیشان را مشخص کنند».
این رویداد برای خانواده حاجیزاده به خاطرهای ماندگار و قابل توجه تبدیل شد.
فرمانده نیروی هوافضای سپاه معتقد بود جوانان انقلابی باید در همه عرصهها از دفاع تا اقتصاد و فرهنگ حضور فعال داشته باشند و همواره مراقب باشند که خود به دشمن تبدیل نشوند. او با تأکید بر دشمنی استکبار جهانی به ویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی، از ملت ایران خواست هیچگاه در برابر آنان کوتاه نیایند و آماده مقاومت باشند. اعتماد به وعدههای الهی و تکیه بر خودباوری، از دیگر رموز پیروزی بود که سردار حاجیزاده بر آن تأکید میکرد. او درباره اهمیت موقعیت جغرافیایی و منابع ایران هشدار داد که دشمنان همیشه در کمیناند و تنها راه نجات، قدرت ملی و تبعیت از رهبری و مسئولان پاکدست است. سردار حاجیزاده خطاب به جوانان گفته است: «عمر ما در اختیار ما نیست اما عمل ما سرنوشتساز است. از فرصت زندگی به بهترین شکل استفاده کنید و عمل صالح پیشه کنید».
شهادت در میدان نبرد
سردار امیرعلی حاجیزاده در سحرگاه ۲۳ خرداد در حملهای بیرحمانه از سوی رژیم صهیونیستی به شهادت رسید. همسرش با بغض به لحظات تلخ آن شب اشاره میکند: «بعد از شام آرام دراز کشیده بود که ساعت دوازده شب تلفن زنگ زد و خبر فوری آمد. بیدرنگ لباس سپاهی را پوشید و رفت. ما خواب بودیم که ناگهان صدای مهیب انفجار خانه را لرزاند، سقف شکست و خانه فرو ریخت. فهمیدیم هدف حمله قرار گرفتهاند اما حاجیزاده مثل همیشه در میدان بود و حتی وقتی خطر نزدیک بود، پا پس نکشید.»
آخرین لحظات او آرام و پرصلابت در حرم حضرت معصومه ثبت شد؛ جایی که کنار ضریح ایستاده، زیارت میخواند، لبخند میزد و عکس میگرفت. پس از آن راهی تهران شد تا مأموریت خود را به انجام برساند؛ مأموریتی که به قیمت جانش تمام شد. مراسم تشییع و خاکسپاری سردار شهید امیرعلی حاجیزاده در قطعه ۵۰ بهشت زهرا با حضور مردم برگزار شد و پیام روشنی برای دشمنان داشت: راه و آرمان این قهرمان مقاومت همچنان ادامه دارد.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید